Circulair inkopen

Circulair inkopen: van product naar oplossing

De inkoop van circulaire oplossingen vraagt een andere benadering dan ‘traditionele’ inkoop. Bij circulaire inkoop ligt de nadruk meer op het uitvragen van een oplossing dan op het uitvragen van specifieke producten.

Het vertrekpunt bij een circulair inkoopproces is bepalen hoe je een bepaalde behoefte wil invullen. Deze doelstelling vormt de uitvraag aan verschillende dienstverleners – hoe kan onze doelstelling behaald worden? Je vraagt hiermee de juiste oplossing voor morgen en daarna!

Wat is circulair inkopen?

Circulair inkopen houdt in dat de faciliteiten die worden ingekocht om de onderneming optimaal te laten functioneren tegelijkertijd invulling geven aan circulaire toepassingen. Dit doe je door andere inkoopcriteria te hanteren dan in een ‘traditioneel’ inkoopproces.

Door te kijken naar de behoeften van de gebruikers wordt bepaald hoe en wat er moet worden ingekocht. Wanneer je circulair inkoopt zijn daarom de belangrijkste vragen die je je moet stellen: ‘Kan ik het opnieuw gebruiken?’ en ‘Wanneer het afval wordt voor mij, voor wie wordt het dan een grondstof?’

In plaats van de inkoopwaarde ligt bij circulair inkopen de nadruk daarom veel meer op de restwaarde van een oplossing. Een goed voorbeeld hiervan is een leaseauto. De leaseprijs wordt niet bepaald door de inkoopwaarde. De prijs die je betaalt is de inkoopwaarde minus de verwachte restwaarde. Op deze manier moet je naar je inkoopprocessen gaan kijken.

Naast andere criteria wordt bij circulaire inkoop ook een ander proces gehanteerd dan bij traditionele inkoop. Normaal gesproken start je met beschrijven wat je graag wil hebben en op basis hiervan nodig je leveranciers uit. Bij circulaire inkoop nodig je eerder al leveranciers uit. Hiermee krijg je een beter beeld wat de mogelijkheden zijn zodat je goed kan uitvragen.

PROVINCIELIMBURG 005 lr

Waarom is circulaire inkoop belangrijk?

Om circulaire oplossingen te vinden moet je op een andere manier naar inkoop en contracten kijken. Denk bijvoorbeeld aan de inkoop van kartonnen koffiebekers. Normaal gesproken staat dit los van de inkoop van toiletpapier. Gebruikte koffiebekers kunnen echter dienen als grondstof voor de productie van toiletpapier. Door de koppeling te maken tussen contracten kun je dus circulariteit toevoegen aan de organisatie.

Traditionele inkoopprocessen richten zich echter voornamelijk op de functionaliteit van een product. Wanneer je met circulaire oplossingen jouw duurzaamheidsdoelstellingen wil realiseren zul je dus op zoek moeten gaan naar een product of dienst die hier een bijdrage aan kan leveren. Circulaire inkoop richt zich daarom meer op het doel: waarom kopen we deze oplossing?

Omdat circulariteit de focus heeft op het waardebehoud van grondstoffen, onderdelen en producten is het daarnaast belangrijk om jezelf ook af te vragen hoe je het product gaat gebruiken en wat je er mee doet wanneer het niet meer gebruikt wordt.

Koffiebekers
Toiletrollen

Waar moet je rekening mee houden?

Wanneer je middels een circulair inkoopproces op zoek gaat naar circulaire oplossingen dan zoek je naar leveranciers die jouw duurzaamheidsambities het beste kunnen realiseren. Hiervoor moet je tijdens de uitvraag nadenken over de restwaarde van een product of dienst.

Door het stellen van de juiste vragen achterhaal je of producten en diensten aan het einde van de gebruiksperiode hun waarde behouden en opnieuw kunnen worden ingezet. Neem onderstaande punten dan ook mee in je uitvraag:

Het belangrijkste om rekening mee te houden is dat je gedurende het inkoopproces blijft nadenken waarom je iets koopt. Welke verwachtingen heb je van een product? Wanneer je hierover blijft nadenken kan het zijn dat je hele andere producten of diensten inkoopt.

Betrek daarnaast meerdere stakeholders uit de organisatie in de verschillende fases van het inkooptraject. Zij kijken wellicht anders naar een oplossing. Deze andere invalshoeken kunnen je op andere inzichten brengen. Het voorkomt tevens dat je je niet blind staart op een specifieke oplossing.

Highlight checkmark

Wat is de herbestemming van producten?

Highlight checkmark

Zijn producten demontabel? Kan ik de onderdelen opnieuw gebruiken?

Highlight checkmark

Waar kan ik productgroepen aan elkaar koppelen? Wat is gerelateerd aan het product of de dienst die ik inkoop (zie het voorbeeld van de koffiebekers en toiletpapier).

Draagvlak creëren binnen de organisatie

Wanneer het gaat over circulair ondernemen wordt het creëren van draagvlak vaak niet uitgelicht. Het toevoegen van circulariteit binnen de organisatie brengt echter de nodige veranderingen met zich mee. Je wil namelijk dat medewerkers zich bewust zijn van circulaire oplossingen en in sommige gevallen ook ander gedrag vertonen. Wanneer je hier te weinig aandacht aan besteedt kan het voorkomen dat er weerstand ontstaat voor de veranderingen die worden doorgevoerd.

De meeste bedrijven proberen draagvlak te creëren door medewerkers te vertellen wat ze moeten doen. Dit blijkt vaak averechts te werken. Maar hoe krijg je jouw collega’s mee? Bedenk wat je wil bereiken en deel intern hoe iedereen hier een bijdrage aan kan leveren. Door te informeren, bewustwording creëren en aanwijzingen te geven tot het gewenste gedrag ontstaat er betrokkenheid. Door open en eerlijk te blijven communiceren over de keuzes in het facilitair beleid, kweek je begrip bij je collega’s.

In eerste instantie is het dus belangrijk om het gewenste gedrag te stimuleren om daarna terug te koppelen hoe het gaat. Hier kun je eventueel competitie elementen of spelregels aan toevoegen. Als je bijvoorbeeld kan aantonen dat een afdeling heel goed het afval scheidt, communiceer dit. Het werkt beter om positieve gevallen uit te lichten dan te focussen op collega’s die niet meewerken.

Pas circulariteit toe in de organisatie

Zoals de circulaire economie verschilt van de lineaire economie, zo verschilt dus ook het inkoopproces van circulaire oplossingen met een traditioneel inkoopproces. Waar je bij traditionele inkoop vooral richt op fysieke producten en kostenreductie, is de inkoop van circulaire oplossingen vooral gericht op het vinden van de juiste oplossing om de gestelde duurzaamheidsdoelstellingen te realiseren.

Maar hoe zet je een circulair inkoopproces op? Wij hebben deze gids opgesteld om inkopers meer inzicht te geven in circulariteit en hoe ze de beste circulaire oplossingen vinden voor hun organisatie.

Whitepaper

Realiseer een optimaal circulair inkoopproces

Realiseer een optimaal circulair inkoopproces

Circulariteit is een trending topic. Bedrijven zijn zich steeds meer bewust van de impact die zij hebben op de wereld. Maar hoe koop je circulair in? Deze gids geeft inkopers meer inzicht in circulariteit en helpt de beste circulaire oplossingen te vinden.

Download de gids.
Download de guide